• سایت رهبری
  • سایت ریاست جمهوری
  • پایگاه اطلاع رسانی دولت
  • ساعت : ۱۳:۳۹:۱۲
  • تاريخ :
     ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ 
  • کد خبر : ۱۰۴۱۵۵
فایل پی دی اف كتاب چالش با حرفه ها اثر رابرت چمبرز و با ترجمه آقای علیرضا خرمایی در تالار ترویج فنون و دانش كشاورزی برای مطالعه بارگذاری شد
تاملی بر نگرش حرفه ای ها

معرفی کتاب از زبان آقای سیدبابک موسوی نژاد، عضو هیئت علمی مرکز توسعه روستایی سابق:
 این کتاب در صدد است  خواننده را به  رویکردهای زیر تشویق کند:

-         در ارزش‌های خود تردید کنیم

-         دارای آگاهی خود انتقادی باشیم

-         سوگیری‌های مکانی و فصلی را خنثی کنیم

-         به روستاییان کمک کنیم دست به تحلیل بزنند

-         در روستاها بمانیم و از روستاییان و همراه با آن‌ها یاد بگیریم

-         مردم را قبل از اشیا و در میان مردم، فقرا را در جایگاه نخست قرار دهیم

-         تردیدها را بپذیریم و از عدم قطعیت‌ها استقبال کنیم

-         از کنترل اعمال شده از سوی مرکز به ابتکارهای محلی تغییر جهت دهیم

-         از استانداردسازی به تنوع تغییر جهت دهیم

 

چالش‌های مد نظر کتاب:

-         کسانی که با توسعه روستایی سر و کار دارند باید بدانند که تفکر، ارزش‌ها، روش‌ها و رفتارهای حرفه‌ای متعارف بخش عمده مشکل است. و حرفه گرایی جدید( که حاوی مجموعه‌ای از معکوس سازی‌هاست) بخش عمده راه‌حل است.

-         برنامه ریزان، کارمندان دولت و دانشگاهیان، باید به یک اندازه شیوه‌های عملی تفکر را بشناسند و با تغییرات حاصل از رویه‌های جدید آشنا باشند. این رویه‌های جدید، ساده و مشارکتی هستند و کارکنان، زمان کمتری را برای آن‌ها صرف می‌کنند

-         اقتصاددانان، برنامه ریزان و کارکنان سازمان‌های کمک‌رسانی باید اصل " ساده بهینه است" را بشناسند و به آن عمل کنند. در شناسایی پروژه‌های فقرمدار دست به تمرکز زدایی بزنند و از طریق کار کردن در سطوح میانی قدرت قضاوت خود را افزایش دهند

-         سیاست‌گذاران، مجریان، دانشگاهیان و پژوهشگران باید امکانات  تحلیل مشارکتی فصلی را فراهم نموده و از اجرای آن حمایت کند. (شناسایی ویژگی های فصلی نامطلوب، تعامل بهداشت و کشاورزی در فصل های بارندگی و ...)

-         پژوهشگران و مروجان کشاورزی باید همراه با کشاورزان، جریان یادگیری، محل های یادگیری و نقش های یادگیری را تغییر دهند،  مجموعه‌ای از انتخاب ها را در اختیار کشاورزان قرار دهند و از تنوع و پیچیدگی در نظام های کشاورزی حمایت کنند.

-         کارکنان متعهد با حضور مستمر در سطوح میدانی از پروژه‌های یادگیری غیر عجولانه، انطباقی و انعطاف پذیر حمایت کنند. اجازه ندهند نگرانی در مورد زیرساخت ها و کمبود اعتبارات، سبب توقف کار شود.

-         صلاحیت سازمان های غیر دولتی برای به وجود آوردن تغییرات، باید ارزیابی شود و سپس توان بالقوه ی آنها برای گسترده تر کردن این تاثیرات شناسایی و به کار گرفته شود. این سازمان ها باید برای ایجاد تغییرات از طریق ابداع و اشاعه رهیافت ها و روش های جدید، تشویق شوند.

-         سیاست‌گذاران، مجریان و دانشگاهیان باید به‌جای ایدئولوژی‌های متعارف، ایدئولوژی معکوس سازی را برگزینند. منظور از ایدئولوژی معکوس سازی نوعی کثرت‌گرایی عملی است که درصدد برچیدن وضعیت‌های ناتوان ساز و توان‌بخشی و توانمندسازی افراد فقیر است.

تعاریف:

پارادایم: الگویی منسجم از مفاهیم، ارزش ها و اعمالی که پشتوانه یکدیگرند و می توان آن را در سطحی گسترده به کار گرفت.

حرفه گرایی متعارف: تفکر، ارزشها، روش ها و رفتارهای حاکم بر حرفه ها و رشته ها که نمایانگر سوگیری به سمت "مرکز" یا "نخستین" هاست.

حرفه گرایی جدید: تفکر، ارزشها، روش ها و رفتارهایی که بسیاری از عناصر حرفه گرایی متعارف را معکوس می کند.

سه تمایز میان حرفه و علوم توسعه و علوم طبیعی:

-         واقیت متغیر: علوم طبیعی بر این فرضیه استوارند که واقعیت اساسی تغییر نمی کند در حالی در علوم اجتماعی نه تنها واقعیت، پیوسته در حال تغییر است بلکه شدت این تغییرات در حال افزایش است.

-         ایده های جدید برگرفته  از تجربه: نیروی محرکه علوم طبیعی، از ناهنجاری ها، تکنولوژی های مشاهده، اندازه گیری و تحلیل های تقلیل گرایانه، سرچشمه می گیرد در حالی که در قلمرو توسعه (و علوم اجتماعی)، نیروی محرک بیشتر در واقعیت متغیر و در عمل و تجربه ریشه دارد.

-         مدارا با ایده های رقیب: تغییرات سریع و نبود پارادایم های با ثبات، واقعیتی پذیرفته شده در علوم اجتماعی و توسعه ای است. پارادایم های رقیب با سهولت بیشتری شانه به شانه هم به حیات خود ادامه می دهند. در چنین شرایط سیالی در علوم اجتماعی بجای استفاده از واژه پارادایم، که مفهوم روابط رسمی و با ثبات را به ذهن متبادر می کند، صحبت کردن درباره شبکه ها و گفتمان ها متداول تر است.

حرفه گرایی متعارف

 حرفه گرایی متعارف، ثبات خود را از پیوندهایش با عوامل زیر به دست آورده است :

-         دانش و قدرت

-         احتزام نسبت به روش های ریشه دار

-         تکرارپذیری

-         دفاع در مقابل خطرات

-         مرکز- پیرامون در دانش و تولید دانش و آموزش و تعلیم

-         سلسله مراتب سازمانی

-         الگوهای شغلی و ترفیعی

حرفه گرایی متعارف محافظه کارانه است، برخوردار از روش های دفاعی مناسب است و از طریق کارآموزی و پاداش به حیات خود ادامه می دهد و بنابراین بسیار باثبات است.

الف) محافظه کاری

ویژگیهای محافظه کاری: بیماری مدرک گرایی، روش های با ثبات، فسیل شدن و به حاشیه رفتن

در فرآیند حرفه گرایی متعارف، محافظه کاری به چشم می خورد که سبب بیماری مدرک گرایی می گردد. اما  چرا این بیماری فراگیر می شود؟

زیرا:

-         دانشجویان آن را به منزله جواز ورود به مشاغل و وسیله ای برای حرکت صعودی خود تلقی می کنند

-         این بیماری یادگیری صادقانه و سخت کوشانه متون درسی و کلاسی را تضمین می کند

 

آنچه در این راستا  ارزشمند به شمار می آید، همان روش های انجام کارها و رعایت درست این روش هاست. روش ها پایدار هستند و قابلیت تکیه بر ریاضیات و اعداد را دارند و هرچه بیشتر بر محاسبه و آمار متکی باشند، دوام اعتبار بیشتری دارند. این روش ها به دو دلیل به حیات خود ادامه می دهند:

-         مفید هستند

-         امنیت روانی استفاده کنندگان خود را تضمین می کنند

محافظه کاری ممکن است به صورت فسیل شدن و به حاشیه رفتن، جلوه گر شود. این نوع فسیل شدن در روابط مرکز- پیرامون، الگوهای شغلی و سلسله مراتب کاری ریشه می دواند. حرفه گرایی متعارف و محافظه کارانه مقیاس مرکز- پیرامون را در دل خود می پروراند: هر چه کشورها فقیرتر باشند و حرفه ای های آنها از بقیه کشورهای جهان بیشتر دور افتاده باشند، این کشورها بیشتر از جریان های زمانه عقب می مانند و حرفه ای های آنها بیشتر مستعد متعارف بودن هستند.

ب) حالت های دفاعی

- تخصص یافتگی: بعد موضوعی- بعد قلمرو فیزیکی) : حرفه ها به طور درونی رشد می کنند و به درون می نگرند. آنچه متعارف است، دارای حیطه محدودی است.

- ساده سازی: حقیقت هیچگاه ناب نیست و به ندرت ساده است اسکار وایلد.
عالم واقع، پیچیده است، هدف ها متعدد هستند، راه های تغییر یک طرفه نیستند و نمی توان از پیش آنها را تعیین کرد.
داشتن هدف یا معیار واحد، تا حدی امنیت ما را تامین می کند، اما بسیار دشوار است که بتوان ماهیت چند بعدی واقعیات فیزیکی و انسانی را نادیده گرفت.

- رد کردن: تمسخر، آزار رسانی و تعیین و حفظ محدوده ها. رد کردن اعتبار دانش روستاییان یا دانش فنی بومی. آزار و اذیت گالیله

- همگونی

ج) نقاط ضعف

- خلاها: تخصص یافتگی به نادیده انگاشتن خلاهای مربوط به "آخری ها" دامن می زند. بنابراین فنآوری های جدید "آخری ها" و الگوهای جدید توسعه خلاها فرصتی را برای روستاییان فقیر برای اداره بهتر زندگی فراهم می آورد.

- سو استفاده از روش ها

- سوگیری نخستین ها: بر طبق قانون سوگیری نخستین ها، هر آنچه اول می آید، دارای بالاترین مرتبه است، بیشترین را به دست می آورد و الگوها را تعیین می کند.

پارادایم های قطبی: نخست و آخر

مرکزی یا نخست

پیرامونی یا آخر

قدرت

ضعف

آسودگی

دغدغه

ثروت

فقر

مکان مرکزی

مکان پیرامونی/ حاشیه ای

شهری

روستایی

صنعتی

کشاورزی

اشیا

مردم

پاک، بی بو

کثیف و بدبو

استاندارد شده

گوناگون

مرتب

نامرتب

کنترل شده

کنترل نشده

قطعیت

تردید

 

 

پارادایم جدید توسعه

-         هنجارساز: در سطح هنجار ساز، توسعه باید مردم مدار باشد. حرفه ای ها در حکم یادگیرندگان هستند نه متخصصان. اولویت ها مسایلی نیستند که حرفه ای ها پیشنهاد می دهند بلکه موضوعاتی هستند که فقرا از دیدگاه خود متصور می شوند.

-          مفهومی: در سطح مفهومی توسعه حرکتی رو به جلو در مسیری واحد نیست، بلکه فرآیند سازگاری پیوسته، حل مشکل  و استفاده از فرصت ها در شرایط دشوار است. منظور آز آن به حداکثر رساندن آسایش در شرایط متغیر است

-          تجربی: الف) شرایط متنوع و پیچیده است ب) سرعت تغییر رو به افزایش است ج) روستاییان فقیر آگاه هستند د) روستاییان قادر به سازماندهی خود- اتکایی هستند

-          عملی: تمرکز زدایی و توانمندسازی

مقایسه رهیافت تفصیلی و رهیافت فرآیند یادگیری در توسعه روستایی

 

رهیافت تفصیلی

رهیافت فرآیند یادگیری

ایده ها در کجا شکل می گیرند

پایتخت

روستا

گامهای نخست

گردآوری داده ها و برنامه ریزی

آگاهی و اقدام

طراحی

ایستا، به دست متخصصان

در حال تکامل، با دخالت مردم

سازمان پشتیبانی کننده

موجود است، یا سازمانی از نوع بالا به پایین ایجاد می شود

سازمانی از نوع پایین به بالا ایجاد می شود که بطور افقی گسترش می یابد

منابع اصلی

منابع مالی مرکزی و تکنیسین های مرکزی

مردم محلی و دارایی های آنها

آموزش و توسعه کارکنان

کلاس درس، آموزش

یادگیری میدانی از طریق عمل

اجرا

سریع، گسترده

تدریجی، محلی، همگام با مردم

دل مشغولی مدیریت

هزینه کردن بودجه ها، پایان به موقع پروژه ها

پیشرفت پایدار و عملکرد پایدار

محتوای عمل

استاندارد شده

متنوع

ارتباطات

عمودی: دستورها برای زیردستان صادر و گزارش ها برای افراد مافوق ارسال می شود

افقی: یادگیری متقابل و سهیم شدن در تجربه ها

رهبری

سمتی، متغیر

شخصی، پایدار

ارزشیابی

بیرونی، منقطع

درونی، پیوسته

خطا

پوشانده می شود

پذیرفته می شود

اثرات

ایجاد وابستگی

توانمندسازی

مرتبط با

حرفه گرایی متعارف

حرفه گرایی جدید

 

موفقیت پارادایم جدید توسعه، به عواملی بستگی دارد از جمله تغییراتی که در ارزش ها، آموزش و ترفیع های حرفه ای ایجاد می شود(دشوارترین کار در این مورد،" یافتن نقاط ضعف"  است). از طرف دیگر این موفقیت به فعالیت حرفه ای ها (صاحبان قدرت) بستگی دارد. حرفه ای ها به آسانی حاضر نیستند از قدرت خود دست بکشند.

 بنابراین چالش رویاروی ما یافتن راههایی است که از طریق آن تعداد بیشتری از افراد قدرتمند و صاحب امتیاز بتوانند رفته رفته فرآیندهایی را آغاز و تقویت کنند که به نوبه خود به افراد ضعیف و محروم قدرت می بخشد. تغییرات عمده به تدریج از طریق اقدامات و تصمیمات کوچکی که در کنار هم به یک حرکت بزرگ منجر می شوند، بروز می کنند.

                                                          
امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها

    5.3.12.0
    V5.3.12.0